Czy każdego pasjansa da się ułożyć? Szanse w Klondike, FreeCell, Pająku i Golfie

Autor: Dawid Siedlarz · · 6 min czytania

Zagraj w Pasjans Klondike za darmo →

W skrócie: nie, i wszystko zależy od rodzaju pasjansa oraz od tego, jak grasz. We FreeCell da się ułożyć prawie każde rozdanie: z 32 000 numerowanych rozdań oryginalnej wersji nie wychodzi tylko jedno. W naszym pasjansie Golf sprawdziliśmy komputerowo po 2000 rozdań na poziom: przy idealnej grze wygrywalnych jest 93% rozdań na łatwym, 43,5% na średnim i 24,6% na trudnym, ale gracz, który po prostu kładzie każdą pasującą kartę, wygrywa tylko 19%, 2,5% i 0,8%. Klondike leży pośrodku, a Pająk na cztery kolory jest najtrudniejszy ze wszystkich.

„Czy tego w ogóle da się wygrać?” pyta każdy, kto przegrał kilka pasjansów z rzędu. W tym pytaniu kryją się dwa. Pierwsze: czy rozdanie jest wygrywalne w ogóle, dla gracza, który widzi wszystkie karty i planuje idealnie. Drugie: jak często zwykły gracz, który widzi tylko odkryte karty i gra ruch po ruchu, naprawdę wygrywa. Różnica między tymi liczbami to część gry, która zależy od umiejętności, i jest większa, niż się wydaje.

Pasjans Golf: nasz własny eksperyment

Nasz pasjans Golf: siedem kolumn po pięć odkrytych kart, stos i talia
Pasjans Golf: 35 kart w siedmiu kolumnach, wszystkie odkryte. Kładziesz kartę o jeden wyższą lub niższą od wierzchniej na stosie.Zrzut ekranu: Extensive Harmony

Golf nadaje się do eksperymentu idealnie, bo wszystkie karty w kolumnach są odkryte, a zasady są krótkie. W naszym pasjansie Golf masz siedem kolumn po pięć kart, jedną kartę na stosie i 16 w talii. Dolną kartę dowolnej kolumny możesz przełożyć na stos, jeśli jest o jeden wyższa albo niższa, bez względu na kolor. Gdy utkniesz, odkrywasz kartę z talii. Wygrywasz, gdy zdejmiesz wszystkie 35 kart. Trzy poziomy zmieniają po jednej zasadzie:

  • Łatwy: król i as się łączą, więc dwójka może iść na asa, as na króla i tak dalej w kółko.
  • Średni: bez zawijania: między królem a asem nic nie przechodzi.
  • Trudny: bez zawijania, a na króla nie można położyć niczego, dopóki nie odkryjesz nowej karty z talii.

Napisaliśmy krótki program, który wczytuje zasady samej gry i rozdaje po 2000 partii na poziom dokładnie tak jak gra. Dla każdego rozdania sprawdził dwóch graczy:

  • Gracza idealnego, który widzi każdą kartę, także kolejność w talii, i próbuje każdej sekwencji ruchów, aż znajdzie wygraną albo udowodni, że jej nie ma.
  • Gracza prostego, który kładzie każdą pasującą kartę (gdy ma wybór, z kolumny, w której zostało najwięcej kart) i sięga do talii tylko wtedy, gdy utknie. Mniej więcej tak gra większość osób w pierwszych partiach.
PoziomWygrywalne przy idealnej grzeWygrane gracza prostego
Łatwy (K-A się łączą)93,2%19,1%
Średni (bez zawijania)43,5%2,5%
Trudny (nic na króla)24,6%0,8%

2000 losowych rozdań na poziom. Przy takiej liczbie rozdań każdy procent jest dokładny z grubsza do dwóch punktów procentowych.

Rzucają się w oczy dwie rzeczy. Po pierwsze, Golf to głównie gra umiejętności, a nie szczęścia: na łatwym da się wygrać ponad dziewięć rozdań na dziesięć, a gra bez planu wygrywa mniej niż jedno na pięć. Po drugie, łatwa zasada zawijania jest warta bardzo dużo. Usunięcie połączenia króla z asem mniej więcej o połowę zmniejsza odsetek wygrywalnych rozdań, bo każdy odkryty król i as staje się możliwym ślepym zaułkiem.

Gracz idealny nie zna żadnego sekretu. Wygrywa głównie dzięki trzem rzeczom, których gracz prosty nie robi:

  1. Wybiera, którą kartę zagrać, a nie tylko czy zagrać. Gdy dwie kolumny oferują pasującą kartę, właściwa jest ta, po której następna karta dalej tworzy łańcuch. 5-6-7-6-5 z różnych kolumn zdejmuje pięć kart za jedną kartę z talii; wybór złej szóstki może zatrzymać łańcuch na dwóch.
  2. Oszczędza ruchy. Czasem lepiej nie zagrywać karty teraz, bo jest jedynym ogniwem między dwoma dłuższymi seriami później.
  3. Pilnuje talii. Przy 16 kartach w talii na 35 kart na stole każda karta z talii musi być warta mniej więcej dwóch kart ze stołu. Odkrycie jej za wcześnie to strata.

W prawdziwej grze nie widzisz talii, ale same dwa pierwsze nawyki zamykają dużą część różnicy. Przed każdym ruchem spójrz na wszystkie siedem dolnych kart i policz, jak długi łańcuch zaczyna każdy wybór.

FreeCell: da się ułożyć prawie każde rozdanie

Nasza gra FreeCell: osiem kolumn odkrytych kart, cztery wolne komórki i cztery stosy bazowe
FreeCell rozdaje wszystkie karty odkryte. Z czterema wolnymi komórkami da się wygrać prawie każde rozdanie.Zrzut ekranu: Extensive Harmony

FreeCell to przeciwieństwo Klondike: wszystkie 52 karty leżą odkryte w ośmiu kolumnach, a do dyspozycji masz cztery „wolne komórki” na pojedyncze karty. Bez ukrytych informacji wynik zależy wyłącznie od planowania. Liczby są słynne: z 32 000 rozdań oryginalnej wersji Microsoftu nie da się ułożyć tylko jednego, rozdania 11982. Wśród losowych rozdań w ogóle niewygrywalne to ułamek procenta.

Wolne komórki znaczą więcej, niż się wydaje. Liczba kart, które możesz przenieść naraz jako grupę, to (wolne komórki + 1) × 2 za każdą pustą kolumnę. Z czterema pustymi komórkami i bez pustej kolumny przeniesiesz pięć kart naraz, z dwiema komórkami już tylko trzy. Dokładnie tak nasz FreeCell ustawia poziomy: łatwy ma 4 wolne komórki, średni 3, a trudny 2, więc trudne rozdania wymagają dużo staranniejszego planu. Zmierzyliśmy to: z tych samych 1000 losowych rozdań da się wygrać co najmniej 99,4% przy czterech komórkach, 96,6% przy trzech i 75,3% przy dwóch.

Klondike: klasyk z wieloma zakrytymi kartami

Klondike, czyli gra, którą większość osób nazywa po prostu pasjansem, jest dużo trudniejszy do przeanalizowania, bo 21 kart zaczyna zakrytych, a kolejność w talii jest nieznana. Badania komputerowe „przemyślanego” Klondike, wymyślonej wersji, w której widać wszystkie karty, szacują odsetek wygrywalnych rozdań na mniej więcej cztery na pięć. Prawdziwy gracz widzi znacznie mniej, więc odsetek naprawdę wygranych partii jest wyraźnie niższy i mocno zależy od zasad.

Nasz pasjans Klondike ma trzy ustawienia: na łatwym dobierasz z talii po jednej karcie, na średnim po trzy, a na trudnym po trzy i tylko z trzema przejściami przez talię. Dobieranie po trzy chowa dwie karty pod trzecią, więc część potrzebnych kart pozostaje poza zasięgiem; dlatego Klondike z dobieraniem po trzy jest dużo trudniejszy niż po jednej. Bez względu na ustawienie najcenniejszy nawyk to jak najszybciej odkrywać zakryte karty: każda odwrócona karta daje informację i nowe ruchy. Zasady i kolejność priorytetów znajdziesz na stronie gry pasjans Klondike.

Pająk: najtrudniejszy z czterech

Nasz pasjans Pająk: dziesięć kolumn kart, większość zakrytych
Pasjans Pająk: dwie talie, dziesięć kolumn i sekwencje, które przenoszą się razem tylko w jednym kolorze.Zrzut ekranu: Extensive Harmony

Pająk używa dwóch pełnych talii w dziesięciu kolumnach, a większość kart jest zakryta. Dowolną kartę możesz położyć na kartę o jeden wyższą, ale razem przenoszą się tylko sekwencje w jednym kolorze, a pełna sekwencja od króla do asa schodzi ze stołu. Liczba kolorów zmienia wszystko. Przy jednym kolorze każda sekwencja się przenosi i uważny gracz wygrywa większość partii. Przy dwóch mieszane sekwencje zaczynają blokować. Przy wszystkich czterech większość rozdań kończy się stołem zapchanym sekwencjami, których nie da się ruszyć, a nawet bardzo dobrzy gracze wygrywają mniejszość partii. Nasz pasjans Pająk ma jeden kolor na łatwym, dwa na średnim i cztery na trudnym. Ucz się najpierw na jednym kolorze.

Szczęście czy umiejętności?

GraZakryte kartyWygrywalne rozdaniaGdzie najbardziej liczą się umiejętności
FreeCellBrakPrawie wszystkiePlanowanie kilku ruchów naprzód, puste wolne komórki
GolfTylko taliaod 93% (łatwy) do 24,6% (trudny)Wybór karty, budowanie długich łańcuchów
Klondike21 zakrytych kart i taliaOkoło 80% nawet przy pełnej wiedzyWczesne odkrywanie kart, dobieranie po jednej czy po trzy
Pająk (4 kolory)Większość stołuNiewiele dla prawdziwych graczySekwencje w jednym kolorze, wykorzystanie pustych kolumn

Wzór jest jasny: im więcej kart widzisz, tym bardziej wynik zależy od ciebie. Seria porażek we FreeCell albo w Golfie prawie zawsze oznacza ruchy, które można było zagrać lepiej. W Klondike i Pająku na cztery kolory niektórych rozdań naprawdę nie da się wygrać i żadne umiejętności tego nie zmienią. Pasjans kafelkowy można zbudować tak, żeby tego problemu nie było: w naszym Mahjongu każda plansza jest rozkładana od końca, od pustego stołu, więc zawsze da się ją wyczyścić.

Ciekawostki

  • Na trudnym poziomie Golfa nasz gracz prosty wygrał mniej niż jedno rozdanie na sto (0,8%), choć wygrać dało się mniej więcej jedno na cztery (24,6%). Ta trzydziestokrotna różnica to wartość planowania.
  • FreeCell napisał Paul Alfille w 1978 roku dla systemu komputerowego PLATO, wiele lat przed tym, zanim trafił do Windowsa.
  • Każda gra karciana na tej stronie tasuje uczciwym algorytmem Fishera-Yatesa, więc każde rozdanie jest równie prawdopodobne; powyższe szanse to prawdziwe szanse gry, a nie ustawionego rozdającego.

Chcesz sprawdzić, jak wypadasz na tle tych liczb? Zagraj w pasjansa Klondike, pasjansa Golf, FreeCell albo pasjansa Pająka za darmo w przeglądarce, bez pobierania i bez zakładania konta.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdego pasjansa Klondike da się ułożyć?

Nie. Badania komputerowe wersji, w której widać wszystkie karty, dają około czterech wygrywalnych rozdań na pięć. W prawdziwej grze 21 kart jest zakrytych, więc gracze wygrywają wyraźnie rzadziej, zwłaszcza przy dobieraniu po trzy karty.

Który pasjans najłatwiej ułożyć?

FreeCell. Wszystkie karty są odkryte od początku, a z 32 000 rozdań oryginalnej wersji Microsoftu nie da się ułożyć tylko jednego, numer 11982.

Który pasjans jest najtrudniejszy?

Pająk na cztery kolory. Większość rozdań kończy się zablokowanym stołem, a nawet bardzo dobrzy gracze wygrywają mniejszość partii.

Ile rozdań pasjansa Golf da się wygrać?

W naszym pasjansie Golf sprawdziliśmy po 2000 rozdań na poziom: przy idealnej grze wygrywalnych jest 93,2% na łatwym, 43,5% na średnim i 24,6% na trudnym. Prosta strategia, która gra każdą pasującą kartę, wygrywa 19,1%, 2,5% i 0,8%.

Czy pasjans to gra losowa czy umiejętności?

Im więcej kart widać, tym bardziej wynik zależy od gracza. FreeCell i Golf to głównie umiejętności. W Klondike i Pająku na cztery kolory część rozdań jest po prostu nie do wygrania.